De eerste exploratie van de nieuwe
wereld (Noord Amerika)begon al in de 14e en 15e eeuw toen de Noren zich
probeerden te settelen in Newfoundland. In de daaropvolgende eeuwen keerden
ontdekkingreizigers terug naar hun thuisland met verhalen over Indianen met
blauwe ogen.
De afgezonderde natie en cultuur van de
Métis verstevigde zich in de latere geschiedenis van Noord Amerika en al lang
voor het ontstaan van Canada en de Verenigde Staten.
Al hoewel het woord "METIS" ook een
Frans woord is voor gemengd bloed komt het oorspronkelijk voort uit het
Latijnse woord miscere wat betekent 'vermenging'; en was een omschrijving
voor
de kinderen van Indiaanse moeders en Europese vaders.
Een andere term voor de Métis is
afgeleid van het Ojibwa (Indiaans) woord wissakodewinmi wat betekent
"half gebrande bosmensen" hiermee doelend op hun lichtere kleur als de
volbloed Indianen.
De Fransen pikten deze vertaling op en gebruikten vaak de term Bois Brule of
"verbrand hout" voor de Métis.
Zij werden ook nog aangeduid met andere
namen zoals: Buffalo Hunters, Country Born, Black Scots, Métis anglaise, The Flower Bead Work
People, Breeds en Half-breeds.
Een consequent kenmerk dat de Métis
impliciet beschrijft is de naam die zij van de Cree kregen
o-tee-paym-soo-wuk wat betekent "hun eigen baas" of "volk die zichzelf
toebehoord".
De Métis zelf noemen zich "Het
Vergeten Volk" want eigenlijk
behoren zij ook tot de Aboriginals van dit continent, maar historische
documenten vermelden dat de Métis vaak over het hoofd werden gezien,
uitgebuit, uitgeroeid of gewapend van hun rechten ontdaan. Vermeden en
verschopt door beiden Indianen en blanken.
Zonder de Métis zou Canada en Noord
Amerika er waarschijnlijk heel anders hebben uitgezien als dat het heden ten
dage doet.
Het
Métis volk bewerkte muziek en dans van
beide zijden van hun afkomst.
In
de loop der tijden namen de Native invloeden zoals de drums en dergelijke
steeds meer af en ontwikkelde men een geheel eigen stijl van muziek en dans
waarbij vooral de viool een grote rol speelt.
De viool werd dan ook het
hoofdinstrument van de Métis muziek tezamen met drum of een grote tinnen pan
en het geklak van lepels, een mondharp en harmonica. Terwijl de meeste muziek
een bepaalde baré structuur heeft ontbreekt dit juist bij de traditionele
Métis viool muziek, hierdoor ontstond een geheel eigen muziekvorm die van
generatie op generatie is overgegaan.
Veel Métis bespelen de viool, een instrument dat zij geërfd hebben van hun
Schotse en Franse voorvaderen. Deze instrumenten werden meestal zelf gemaakt
vanuit esdoorn en berken hout omdat de meeste van deze mensen geen geld hadden
om een kant-en-klaar instrument te kopen.
De
Métis combineerde de Reel (een Schotse dans met een waggelende gang) en de
wals van hun Europese voorouders (Iers, Schots en Frans) met de dansen van de
Plain Indians, hiermee dansen creërend die uniek zijn.
De
traditionele dans van de Métis is de Red River Jig, dit is een speciaal stuk
viool muziek dat wordt gespeeld in twee secties. Wanneer de violist de hogere
sectie speelt doen de danser de basis Jig stappen, wanneer de muzikant
veranderd naar de lagere sectie doen de dansers zeer snelle fantasie stapjes
die op die van de Reel lijken. Geoefende dansers kunnen zo snel dansen dat dit
met het blote oog soms niet te volgen is. De Métis zijn in hun dansen zeer
concurrentievol en proberen altijd niet te volgen stappen te ontwikkelen.
Sommige van de Métis dansen zijn: Quadrille, Red River Jig, Duck Dance, La
Double Gigue en Drops of Brandy.
Via onderstaande video
krijgt u een idee over hun muziek
en wat aanvullende foto's!
Michif Dieren benamingen Noot: veel
woorden in Michif komen vanuit het Frans,
de meeste dieren namen heb een
Franse origine,
bijvoorbeeld "paard" zhwal
is een omvorming
van het Franse woord cheval
sh'yaen
zhwal
nariyani
bish
boefloo
loo
noor
r'nawr
portipik
shikawk
l'yayv
swiss
nwayzoo
kornay
zway
yeeboo
koulayv
pwasohn
torcheu
soutrel
Hieronder nog een lijst met Michif woorden
English
Français
Michif
Cree
One
Un
Haen
Peyak
Two
Deux
Deu
Nîso
Three
Trois
Trwaw
Nisto
Four
Quatre
Kaet
Newo
Five
Cinq
Saenk
Nîyânan
Man
Homme
Lawm
Napew
Dog
Chien
Sh'yaen
Atim
Sun
Soleil
Salay
Pîsim
Water
Eau
Lo
Nîpîy
White
Blanc
Blawn
Wâpiskâw
Yellow
Jaune
Zhounn
Osâwâw
Red
Rouge
Roozh
Mihkwâw
Black
Noir
Nwayr
Kaskitewâw
Eat
Manger
Meechishouw
Michisiw
See
Voir
Wawpouw
Wâpiw
Hear
Entendre
Payhtam
Pehtam
Sing
Chanter
Nakamouw
Nikamew
Leave
Partir
Shipwaytay
Nakatew
Verschillende
modellen van buidels en tassen.
Hoorns werden
gebruikt om tabak, kruit of vuur in te
vervoeren.
Net als de Plain Indianen kenden zij het gebruik
van verschillende
modellen en maten van buidels, onder
andere als
medicijn buidel. Om grotere hoeveelheden van
materialen mee te
kunnen nemen maakten de Métis gebruik
van
schoudertassen "Octopus pounch" genaamd met opvallende
geborduurde,
geverfde en geperleerde decoraties.
Ook werden deze
tassen vaak gebruikt als medicijnentas
waarin dan
materialen zaten voor genezing en ceremonies.
Al hun buidels en
tassen werden altijd rijkelijk versierd met
kralen, veren,
borduursel en perlage.
De Métis droegen
van allerlei schoeisel hieronder een paar voorbeelden
Basis stijl
Mocassins werden
traditioneel door de Plain Indianen gedragen
en naar hun voorbeeld droeg men deze dan ook om hun benen tegen
het scherpe gras te beschermen. Voor ceremonieel gebruik werden
mocassins geperleerd (van kleine gekleurde kraalmotieven voorzien)
en/of beschilderd.
maar ook gewone leren laarzen hadden bij sommige mannen
de
voorkeur boven de mocassin.
Bij de Métis
mannen waren een aantal jassen favoriet.
Red River Coat.
Geen beter
voorbeeld van het samengaan van twee culturen
(Indiaans en
Europees)kan men terugvinden in de Red River Coat
gedragen door de
mannen in de 17e en 18e eeuw.
De lange,
geverfde jassen van de Noordelijke Ojibwe en Cree werden
door de vrouwen
nagemaakt met een Europese snit, epauletten en
sprekende decoraties. De Indiaanse motieven werden vervangen door
gestileerde en geperleerde bloem motieven.
De techniek die werd toegepast voor de versiering van deze jassen was
vederwerk,
borduursels, natuurlijke verf en geperleerde bloemen.
Red River Coats waren zeer opvallend en de mannen die ze droegen
maakten veel
indruk, getuige aantekeningen die zijn teruggevonden
in de journaals
van handelaren en reizigers vanuit die tijd.
Capote
De capote, volledige benaming
"Capote crait-rien", was een tussen de
seizoenen jas met een capuchon vanuit de Franse cultuur het was een
veelzijdig
kledingstuk dat de mannen koelte gaf in de zomer, warmte
in de winter, en
hun beschermde tegen insecten en de zon.
De capote was gemaakt van een Hudson Bay deken, de sahs voltooide
het geheel.
De Sahs werd op een dusdanige manier rond de middel gedraaid dat er
een laag van
lucht ontstond tussen de capote en het lichaam die een
verwarmend of
verkoelend effect gaf.
Voorbeelden
van de Sahs
De Métis delen de Sahs met nog twee
andere groepen die ook claimen dat de deze een symbool is van hun volk en hun
cultureel onderscheid. Het werd gedragen bij de Woodland Indians en bij de
Frans-Canadezen gedurende de "Lower Canada Rebellion" in 1837. Het wordt voor
deze groepen nog steeds beschouwd als een belangrijk onderdeel van hun
traditionele kledij.
De Sahs bestaat uit verschillende maten voor mannen, vrouwen en jongeren er is
zelf een sahs voor baby's.
De maten zijn: mannen 310 x 16,5 cm,
vrouwen en jongeren 220 x 11,5 cm, baby's 220 x 7 cm.
Het was een zeer praktisch
kledingstuk, het kon gebruik worden als een touw, verband, waslap, handdoek of
een nood zadeldeken. De lange franjes konden gebruikt worden als draad of garen.
Er zijn drie kleuren van de sahs,
zwart, blauw en rood, de laatstgenoemde is de meest voorkomende.
De kleuren die altijd in de sahs
verwerkt worden hebben een bepaalde betekenis:
rood
is voor het bloed van de Métis dat
door de jaren heen heeft gevloeid, vechtend voor hun rechten blauw is voor de diepzinnigheid van hun
geest
wit
is voor de verbondenheid met de aarde en de schepper
geel
is voor het vooruitzicht op voorspoed zwart
herinnert de Métis aan hun strijd voor
hun rechten groen
staat voor de vruchtbaarheid van een grote natie
De Sahs wordt heden ten dage nog
steeds bij bepaalde ceremonies door de Métis gedragen, vertegenwoordigd hun dank
en waardigheid voor de culturele, politieke en sociale bijdrage aan de Métis
Natie en hun trots om een Métis te zijn.
De Sahs wordt vanuit het midden om de middel gedragen waarbij de franje aan de
rechterzijde naar beneden hangt. Métis vrouwen dragen deze bij gelegenheid ook
over de schouder.
Buckskin
Jas
Ook werden er
jassen van buckskin en/of hertenleer gedragen.
Door de vrouwen werden zij rijkelijk versierd.
Deze Frontier Style jassen met franje en perlage welke ook zijn
gedragen door Buffalo Bill en George Armstrong Custer waren
gemaakt door deze Métis kunstenaars.
Net zoals zoveel native bewoners van de plains hebben de Métis
vrouwen
bijgedragen in hun economische vooruitgang door te
handelen met de
blanken.
Métis
jurk Leggings
De Métis vrouwen
droegen speciaal versierde mocassins, leggings
en indiaanse
kledij. Hoe meer de Métis verstedelijkten en dus zelf
kleine
nederzettingen en dorpen stichten begonnen de vrouwen zich
ook steeds meer
Europees te kleden.
Hun favoriete jurk staat hierboven afgebeeld en werd gemaakt van
zwart fluweel. De
kledij van de vrouwen was veel minder kleurrijk
en relatief onder
gedecoreerd. Veel van deze vrouwen leerden het
naaien van de
nonnen en betrokken hun materiaal via deze zusters.
De Bizon (Buffalo) werd als een zeer heilig dier beschouwd door al de volken van
de Plains (grote vlakten).
De Bizon was hun hoofdbron voor eten, kleding, huishoudelijke artikelen, en in
het geval van de Métis hun kostwinning.
In zeer grote kuddes van soms wel meer als een miljoen dieren zwierven deze
dieren over de grasland
vlaktes van Noord Amerika van noord naar zuid en van oost naar west.
Al de delen van dit dier werden gebruikt en veel gedeeltes ook voor meerdere
doeleinden:
Gezien deze uitgebreide lijst van doeleinden was het dus niet verwonderlijk
dat dit dier voor deze mensen heilig was en als een wonder in hun leven werd
beschouwd.
Op al deze volkeren was de impact dan ook groot en werd hun leven bijna
vernietigd
door de massale en nodeloze afslachting van de Bizon door de blanken.
Red River Coat.
Capote
Voorbeelden
van de Sahs
Buckskin
Jas
Métis
jurk 
Leggings
